Zamknij informację o ciasteczkach

Informacje o cookies!

Używamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.

Zawody i kwalifikacje w budownictwie – Budowlane ABC – Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju

Zawody i kwalifikacje w budownictwie

Ustawa Prawo budowlane

Przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332, z późn. zm.) określają m.in. wymagania jakie muszą spełnić osoby pełniące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, dostosowane do rodzaju, stopnia skomplikowania działalności i innych wymagań związanych z wykonywaną funkcją, stwierdzone decyzją, zwaną dalej „uprawnieniami budowlanymi”, wydaną przez organ samorządu zawodowego.

Ustawa o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa

Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa (Dz. U. z 2016 r. poz. 1725) określa organizację i zadania samorządów zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa, a także prawa i obowiązki członków tych samorządów.

Wykonywanie zawodu architekta polega na współtworzeniu kultury przez projektowanie architektoniczne obiektów budowlanych, ich przestrzennego otoczenia oraz ich realizację, nadzorze nad procesem ich powstawania oraz na edukacji architektonicznej.

Wykonywanie zawodu inżyniera budownictwa polega na projektowaniu obiektów budowlanych, ich realizacji, nadzorze nad procesem ich powstawania, utrzymaniu tych obiektów oraz na edukacji w tym zakresie.        

Samorząd zawodowy architektów tworzą członkowie zrzeszeni w izbie architektów. Izba architektów zrzesza osoby, które:

  • posiadają uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej,
  • posiadają uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń lub uprawnienia w zakresie odpowiadającym zakresowi tej specjalności uzyskane przed dniem wejścia w życie ustawy – Prawo budowlane.

Samorząd zawodowy inżynierów budownictwa tworzą członkowie zrzeszeni w izbie inżynierów budownictwa. Izba inżynierów budownictwa zrzesza osoby, które:

  • posiadają uprawnienia budowlane w specjalnościach:
    • konstrukcyjno-budowlanej;
    • inżynieryjnej: mostowej, drogowej, kolejowej, hydrotechnicznej, wyburzeniowej;
    • instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń: telekomunikacyjnych, cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych, elektrycznych i elektroenergetycznych
  • posiadają uprawnienia budowlane w zakresie odpowiadającym zakresowi specjalności architektonicznej w zakresie określonym w art. 14 ust. 3 pkt 2-4 tej ustawy – Prawo budowlane, lub specjalności, o których mowa w pkt 1, uzyskane przed dniem wejścia w życie ustawy – Prawo budowlane;
  • są obywatelami państw członkowskich, którzy nabyli kwalifikacje zawodowe do wykonywania działalności w budownictwie, równoznacznej wykonywaniu samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, odpowiadające wymaganiom określonym w pkt 1 i 3 oraz posiadają odpowiednią decyzję o uznaniu kwalifikacji zawodowych.

Ustawa Prawo oświatowe

  • Nowa struktura szkolnictwa

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe  (Dz. U. z 2017 r. poz. 59, z późn. zm.) obejmuje swoim zakresem obszar zagadnień dotychczas regulowany przez ustawę o systemie oświaty. Przepisy niniejszej ustawy (oprócz określonych wyjątków) weszły w życie z dniem życie z dniem 1 września 2017 r.

  • Najważniejsze zmiany wprowadzone ww. ustawą to rozwiązania dot. nowego ustroju szkolnego.

Ustrój szkolny z obecnego systemu 6-letniej szkoły podstawowej, 3-letniego gimnazjum, 3-letniego liceum ogólnokształcącego, 4-letniego technikum i 3-letniej zasadniczej szkoły zawodowej uległ przekształceniu.

  • Aktualna struktura szkolnictwa obejmuje:
    • 8-letnią szkołę podstawową,
    • 4-letnie liceum ogólnokształcące,
    • 5-letnie technikum,
    • 3-letnią branżową szkołę I stopnia,
    • 3-letnią szkołę specjalną przysposabiającą do pracy,
    • 2-letnią branżową szkołę II stopnia,
    • szkołę policealną.

Z dniem 1 września 2017 r. dotychczasowe trzyletnie zasadnicze szkoły zawodowe zostały przekształcone w trzyletnią branżową szkołę I stopnia.

W latach 2017/2018–2019/2020 do branżowej szkoły I stopnia będzie przeprowadzana rekrutacja absolwentów gimnazjum, na rok szkolny 2019/2020 i na lata późniejsze przeprowadzana będzie rekrutacja absolwentów ośmioletniej szkoły podstawowej.

W roku szkolnym 2017/2018 kształcenie w branżowej szkole I stopnia rozpoczęło się w zawodach, w których zgodnie z klasyfikacją zawodów szkolnictwa zawodowego przewidziano kształcenie w tym typie szkoły.

Pierwsi absolwenci ukończą branżową szkołę I stopnia w 2020 r., w związku z tym utworzenie branżowej szkoły II stopnia nastąpi z dniem 1 września 2020 r., a pierwsza rekrutacja kandydatów zostanie przeprowadzona na rok szkolny 2020/2021.

Dotychczasowe czteroletnie technikum z dniem 1 września 2019 r. zostanie przekształcone w pięcioletnie technikum. Do roku 2019/2020 prowadzona będzie rekrutacja do dotychczasowego czteroletniego technikum (dla absolwentów gimnazjum), natomiast na rok szkolny 2019/2020 i późniejsze lata rekrutacja będzie prowadzona do pięcioletniego technikum (dla absolwentów ośmioletniej szkoły podstawowej).

Na rok szkolny 2020/2021 nie będzie prowadzona rekrutacja do klas pierwszych czteroletniego technikum, co oznacza, że z dniem 1 września 2020 r. nastąpi likwidacja klasy pierwszej czteroletniego technikum, a w następnych latach kolejnych klas.

Wprowadzanie nowych zawodów do systemu szkolnictwa zawodowego

Możliwość złożenia przez właściwego ministra wniosku o wpis nowego zawodu do klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego uregulowane są w  przepisie art. 46 ustawy – Prawo oświatowe.

Wniosek ten powinien określać nazwę zawodu oraz miejsce w określonej grupie w klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy określanej w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z  dnia 7 sierpnia 2014 r. w sprawie klasyfikacji zawodów i  specjalności na potrzeby rynku pracy oraz zakresu jej stosowania,. Dz. U. z 2014 r., poz. 1145).

Minister właściwy, wnioskując o wprowadzenie nowego zawodu do klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego, powinien przedstawić i udokumentować uzasadnienie potrzeby kształcenia w tym zawodzie oraz informację o potrzebach rynku pracy w zakresie danego zawodu, opierając się m.in. na danych i analizach przedłożonych przez organizacje pracodawców. Do wniosku o wprowadzenie zawodu do klasyfikacji minister właściwy dla zawodu dołącza opinię organizacji pracodawców reprezentatywnych w rozumieniu ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o  Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego, tj. np. Pracodawcy Rzeczypospolitej Polskiej, Związek Rzemiosła Polskiego, Konfederacja „Lewiatan”, Związek Pracodawców Business Center Club.

W opinii tej organizacja pracodawców powinna potwierdzić zasadność ustanowienia nowego zawodu szkolnictwa zawodowego oraz prowadzenia kształcenia w tym zawodzie w systemie oświaty z  uwagi na zapotrzebowanie gospodarki.

Szczegółowe informacje dotyczące klasyfikacji zawodów o profilu budowlanym znajdują się
w zakładce Zawody budowlane w szkolnictwie zawodowym.

Ustawa o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji

15 stycznia 2016 r. weszła w życie ustawa z dnia 22 grudnia 2015 r. o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji (Dz. U. z 2017 r., poz. 986 z późn. zm.). Rozwiązania, które wprowadził Zintegrowany System Kwalifikacji (ZSK), to odpowiedź na zmiany zachodzące na rynku pracy i w gospodarce. Jak wskazują doświadczenia innych krajów europejskich, dzięki wprowadzeniu systemu opartego na ramie kwalifikacji wzrośnie liczba osób zainteresowanych formalnym uznawaniem kompetencji i podnoszeniem kwalifikacji, co wpłynie nie tylko na sytuację zawodową ludzi, lecz także na ich poczucie bezpieczeństwa na rynku pracy.

ZSK to zbiór zasad, standardów, nowych funkcji i ról oraz procedur regulujących sposób działania różnych podmiotów (osób i instytucji) związanych z nadawaniem kwalifikacji oraz zapewnianiem ich jakości. W  ustawie  określono,  że  głównymi  instrumentami  integracji  systemu kwalifikacji w Polsce są: Polska Rama Kwalifikacji (PRK), ogólne zasady dotyczące zapewniania jakości nadawania kwalifikacji, walidacji oraz przenoszenia i akumulowania osiągnięć oraz Zintegrowany Rejestr Kwalifikacji (ZRK).